Սեր թե քիմիա

Սերը մեծամասամբ ղեկավարում է մեզ,ուրվագծում է մեր ապագան:Մարդիկ ապրում են սիրո համար,և մահանում` հանուն սիրո:Բոլորս էլ ուզում ենք սիրել և սիրված լինենլ:Եթե պատահական մեկին հարցնես թե որն է սերը, ապա նա կասի,որ դա անբացարրելի զգացմունք է,ուստի փորձենք բացատրել գիտության միջոցով:
   Գիտությունը,որը ուիսումնասիրում է սիրո բնույթը հայտնաբերել է ահռելի փոփոխություններ,որոնք տեղի են ունենում սիրահարված մարդկանց մոտ:Մարդաբան,պրոֆեսոր Հելեն Ֆիշերն իր ողջ կյանքը նվիրել է սիրահարված մարդկանց ուղեղը ուսումնասիրելուն`փորձելով բացահայտել սերը գիտական տեսանկյունից և հանգել է այն եզրակացության,որ սերը քիմիա է:Ֆիշերը տարիներ շարունակ ուսումնասիրել է իրար խենթ սիրող զույգերի,սիրո հարցում մերժված մարդկանց,երկար համատեղ կյանքով ապրող զույգերի ուղեղները:ԵՎ  երբ նրանց ցույց են տվել իրենց սիրելի անձնաորությունների նկարները նրանց ուղեղում քիմիական ռեակցիաներ են նկատվել,սակայն Ֆիշերն ասում է,որ սերը չի կարելի լիովին քիմիա համարել:Քիմիական պրոցեսը առաջանում է այն պահին,երբ ուղեղը սիրո մասին ազդակներ է ստանում,բայց մենք դրա մասին չենք էլ մտածում,քանի որ այդ ժամանակ տարված ենք լինում միայն սիրած անձնաորությամբ:Այդ ուսումնասիրությունների ժամանակ մասնակիցներին հարցրել էին արդյոք նրանք հանուն իրենց սիրելիի կզոհաբերրեն իրենց կյանքը,և պատասխանը եղել է կտրուկ`այո:Ֆիշերը պնդում է,որ սերն ավելի ուժեղ է քան ինտիմ հարաբերությունները,քանզի եթե ձեզ մերժեն ինտիմ հարաբերությունում դուք դեպրեսիայի մեջ չեք ընկնի և ոչ էլ ինքնասպան կլինեք,սակայն սիրո համար ինքնասպանությունները լինում են ողջ աշխարհում:
   Սերը կարելի է առանձնացնել 3 հոգեբանական վիճակի`տենչանք,ռոմանտիկ սեր և կապվածություն:Առաջինի դեպքում մարդը փնտրում է զուգընկեր և կենտրոնանում է մի քանի հոգու վրա:Ռոմանտիկ սիրո դեպքում սիրած անձնաորությունը դառնում է մեզ համար աշխարհում ամենակարևոր էակը,որի շուրջ կարծես պտտվում է ողջ տիեզերքը:Սիրո այս տեսակը տևում է 18 ամսից մինչև 3 տարի:Կախվածությունը կարող է լինել ամենաերկարատևը.այն ավելի հանգիստ սեր է,որը անհրաժեշտ է ընտանիք կազմելու և երեխաներ ունենալու համար:
   Սիրեք միմանց քանզի սերն է որ կփրկի աշխարհը:

Լռության արդյունքը......

   1800-ական թվականներ:Հայոց ազգին բաժին հասավ մարդկության դեմ գործած ամենամեծ հանցագործություններից մեկը:Քոչվոր թուրքերի քմահաճույքով որոշվեց ամբողջ մի ազգի ճակատագիր:Սկսած համիդյան ջարդերից <<Պան թուրքիզմ>>գաղափարհախոսությունից առայսօր:Սակայն ամենաարյունալի դեպքերը տեղի ունեցան Օսմանյան կայսրության օրոք:
  <<Պան թուրքիզմ>>հենց այս գաղափարհախոսության շրջանակներում տեղի ունեցավ հայերի համատարած կոտորածը:Այս գաղափարհախոսության նպատակն էր ստեղծել մեկ թուրքական պետություն,սակայն առանց հայերի:
   Ովքեր կայսրությունում ունեին բարձր դիրք:Նրանք պաշտոնյաներ էին,գործարարներ,առևտրականներ և այլն:Կոտորվեց ամբողջ մի ազգ,ամբողջ մի մշակույթ և ժառանգություն:
   Չնայած այդ ամենի նրանց չհաջողվեց իրագործել իրենց վաղեմի երազանքը,շնորհիվ մեր հայ ազգի նվիրյալ զավակների,որոնց ենք պարտական մեր այսօրվա պետականությամբ և հզորությամբ:

   Զարմանալի է,բայց մինչև օրս շատ պետություններ չեն էլ ճանաչել հայերի ցեղասպանությունը և չեն էլ գիտակցում,որ լռությունը նոր հանցանքներ է գործում:Մինչև օրս Թուրքիան շարունակում է ցեղասպանություն իրականացնել`դրա վառ օրինակն էր<<Ակոս>>թերթի խմբագիր Հրանտ Դինքի սպանությունը:
Նաև համոզված եմ ,որ լրության արդյունք Էր Հոլոքոստը:Հենց այդպիսի դաժան արարքները մեր կյանքը վերածում են կատարյալ քաոսի:
Թուրքիան ուզում է ներկայացնել,իբր,ժողովարավարական պետություն  է ,բայց նրա գործողությունները այլ բան են վկայում:
Ես չեմ կարող պատկերացնել մի պետություն Եվրոմիությունում,որը չի ուզում ընդունել պատմությունը և իր իսկ ձեռքով շարունակում արշավել:Բոլորս էլ պարտավոր ենք խոսել ճշմարտությունը, ընդունել եղածը  անկախ դրա բարդությունից:Խոսել և բարձրաձայնել  հայոց հարցը և միայն այդ դեպքում միգուցե Թուրքիան որոշի ընդունել Հայոց ցեղասպանության հարցը,իսկ որպեսզի այն ճանաչվի աշխարհով մեկ նախևառաջ պետք է հզերացնել հայոց պետականությունը ,բարձրացնել հայի գործոնը և այդ ամենի շնորհիվ աշխարհը կճանաչի ցեղասպանությունը:

Չաղ ու բախտավոր

Կյանքում պատահում են տարբեր մտածելակերպի,տարբեր աշխարհհայացքի տեր անձնավորություններ:Մեկը ձգտում է իր աշխատանքում հասնել առավելագույն արդյունքի,մյուսը գրավել ավելի բարձր դիրք և լինել հարուստ ու անհոգ:Առաջին հայացքից այդ ամենը շատ գրավիչ է թվում,բայց արի ու տես,որ հարուստ լինելը այդքան էլ օգտակար չէ առողջությանը:
   Շատերիս ծանոթ կլինի այս արտահայտությունը.<<Մարդ կա ապրում է ուտելու համար,մարդ էլ կա ուտում է ապրելու համար>>:Նրանք ովքեր հետևում են առաջին պայմանին դառնում են խորովածագետներ,քյաբաբագետներ.....,մարդիկ էլ կան որոնք նույնիսկ այդ ասպարեզում դոկտորական կոչում են ունենում:
   Լավ մեկը լինի հարց տա.
-Դուք ձեզ չեք խղճում,ախր այդքան ուտել չի լինի:
   Նաև այս հետաքրքիր աշխարհում պակաս չեն այն երիտասարդները,ովքեր իրենց հոր դիզած հարստությունը քամուն են տալիս հնարավորինս արագ և <<արդյունավետ>>(Կյանքը ուրախ,ապրուստը ձրի):Մեկը խաղատնից պոկ չի գալիս ,մյուսը արդեն այդ հիվանդությունից բուժվել է ու դեռ չբուժված նոր հիվանդություն է ձեռք բերել ու այդպես շարունակ....:Հետո էլ զարթնում են մեկի պատի տակ ու հասկանում,որ կարելի է մի քիչ էլ իրենք իրենցը ստեղծեն,բայց բախտի անիվը արդեն նրանցից հույսը կորցրած է լինում:
   Ավարտեմ գրառումս հայտնի ասացվածքով.<<Ջրի բերած,ջրի տարած>>:

Հին ու նոր Երևանը...............

Արմյանսկայա փողոց 1907 թվականին,այժմ`Մ. Մաշտոցի պողոտա:

Տեսարան Շահումյանի,այժմ`Վ. Սարգսյան փողոցից,Նիկոլաևյան Ռուսական եկեղեցին Ստ. Շահումյանի հուշարձանի տեղում:1920-ական թթ.:

1.Տեսարան Լենինի անվան ,այժմ`հանրապետության հրապարակից:1920-30-ական թթ.:
2.Շուստովի կոնյակի և գինու գործարանը ,այժմ`<<Արարատ>>կոնյակի,գինու,օղու    կոմբինատ:1928թ.:
3.Երևանի հին շուկա  Ղանթարը Ս. Կիրովի անվան մանկական զբոսայգու տեղում:20-րդ դարի սկիզբ:
4.Տեսարան Նալբանդյան փողոցից:1931թ.:

Երևան հյուրանոցի շենքը Աբովյան փողոցում:1930-ական թթ.:

Տեսարան Նալբանդյան փողոցից:1930-ական թթ.:

Ստ. Շահումույանի անվան հրապարակ:1930-ական թթ.:

1.Սբ. Հռիպսիմեի անվան օրիորդաց գիմնազիայի շենքը Ամիրյան փողոցում:1920-ական թթ.:
2.Տեսարան Սվերդլովի,այժմ`Փավստոս  Բուզանդ փողոցից:1930-ական թթ.:
3.Ամիրյան  փողոցի սկզբնամասը<<Նաիրի>>կ/թ նախկին շենքը:1930-ական թթ.:
4.Շերբանինայի մասնավոր գիմնազիայի շենքը ,որը նաև հետագայում `Պիոներ տուն,Աբովյան
   փողոցում :1930-ական թթ.:

Աբովյան փողոց 1920-ական թթ.:

Պետթատրոնի շենքը 1918-1920թթ. այստեղ գործել է պառլամենտը,Շահումյան ,այժմ`Վ. Սարգսյանի փողոցում :1930-ական թթ.:

1.Խորասանյանների տունը Աբովյան փողոցում :1920-1930-ական թթ.:
2.Թիվ 1հիվանդանոցի շենքը Աբովյան փողոցում:1920-ական թթ.:
3.Քաղխորհրդի շենքը Մարքսի,այժմ`Մ. Խորենացի փողոցում:1932թ.:
4.Նահանգային վարչության շենքը,նաև կառավարության նստավայրը 1918-1920թթ.:Աբովյան
   այժմ`հանրապետության փողոցում,1920-1930-ական թթ.:

Երևան 2011թ.:

Անակնկալ ռազբոյնիկը

Այսօր Երևանի Նոր Նորք համայքում գտնվող Կոնվերս բանկի մասնաճյուղերց մեկում տեղի է ունեցել զինված հարձակում:Դիմակով մի անձ ներխուժել է բանկ,զենքով սպառնացել,այնուհետև վիրավորել է անվտանգության աշխատակիցներից մեկին:Հետաքրքիրն այն է,որ անվտանգության աշխատակիցը այդ պահին զանգահարելով անվտանգության բաժնի պետին անակնկալի է եկել`լսելով բջջային զանգը հենց դիմակով հանցագործի գրպանից:Եվ այդ վիճակում նա հանում է հանցագործի դիմակը,և ինչ`դա բանկի անվտանգության բաժնի պետն էր:Ինչպիսի դեպքերի զարգացում,կարծես այսօրվա մեր դեպքը  դրվագ լիներ մեր հայկական սերիալների սցենարից:

Վարդան

ժպտացեք կյանքին և նա էլ անպայման ի պատասխան ձեզ կժպտա:

Բոլորն են երազում լինել երջանիկ մարդ,բայց քչերն են քայլում երազանքին ընդառաջ:Չգիտես ինչու մենք մեր առաջ դրել ենք բազմաթիվ պայմաններ,որոնց առկայության դեպքում միայն մեզ կհամարենք երջանիկ,իսկ ով է ասում,որ միայն այդ դեպքում ես երջանիկ.........Սակայն երջանկությունը ամենևին էլ հորինվածք չէ,այն միշտ ուղելցում է մեզ ողջ կյանքի ընթացքում,ուղղակի մենք ենք ,որ նրան չենք նկատում:
Երջանկությանը խանգարում են նաև ֆիլմերը,հաղորդումները,քաղաքական հոդվածները և այլն.դիտելով որևէ ֆիլմ մենք մեխանիկորեն մեզ պատկերացնում ենք այս կամ այն հերոսի փոխարեն,ֆիլմը ավարտվելուն պես մենք սկսում ենք մտածել,սպասում ենք ,որ ֆիլմերի`մեծ մասամբ հորինված իրադարձությունը կկատարվեն նաև մեզ հետ ու մենք սկսում ենք ապրել` սպասելով ինչ որ հրաշքների և ճակատագրական պահերի,որոնք միայն ֆիլմերում և գրքերում են,իսկ ռեալ կյանքը բոլորովին այլ է և պետք չէ հեռանալ դրանից և ապրել երազանքների աշխարում:
Երջանիկ լինելու համար բավական է գնահատել ունեցածը ու ուրախանալ դրանով,միշտ կյանքից ակնկալեք լավը,դե,իհարկե,այս ամենը համեմեք ժպիտով,դուք ժպտացեք կյանքին նա ել անպայման ի պատասխան ձեզ կժպտա,մեկ էլ մի խորհուրդ,`հաճախ կերեք շոկոլադ.այն ազդում է ուղեղի ուրախության կենտրոնների վրա:
Այսքան պարզ խորհուրդներ մնում է միայն ցանկանալ ու տեսնել այն փոքրիկ ուրախությունը,որը թաքնված է թվացյալ ու խճճված վատ իրադարձությունների ետևում:

Մի ուրիշի բալիկը

Մեր օրերում կան բազմաթիվ նորաստեղծ ընտանիքներ որոնք ինչ-ինչ պատճառներով բալիկ չեն ունենում,բայց նրանցից քչերն են դիմում երեխա որդեգրելու խենթ,ռիսկային ու բավականին պատասխանատու քայլին:Դա սովորաբար բացատրվում է այսպես"Ինչ իմանաս ում երեխան է,բա գենետիկան"և այսպես շարունակ.......բա ինչպես վարվել..........
Իհարկե,բայցերով ու բաորներով վողողված է մեր կյանքը,բայց չէ որ այս անպատասխան հարցերի պատճառով մենք կորցնում ենք այն հաճելի պահերը,որ կապրենք մեր բալիկի հետ,երբ տունը կլցվի երեխայի ձայնով ու կլինի մեկը ով կասի "Մամա":
Գիտեք ,իհարկե,ռիսկը մեծ է,բայց միևնույն ժամանակ շատ հնարավոր է ,որ հենց ձեր երեխան էլ լինի որևէ պրոբլեմով.գենետիկայի դեմ ոչինչ չես անի և չես էլ իմանա ինչ գեն է փոքրիկիտ մոտ գերակշռում,բացի այդ էլ ծագում են բազմարիվ խնդիրներ հղիուրյան ընթացքում և ինչ հետեվանքների դա կարող է բերել ևս հայտնի չէ,այնպես որ սեփական երեխայիտ հարցում էլ վստահ չես կարող լինել:Բացի այդ հիմա բավականին զարգացած է բժշկությունը,որն էլ կօգնի խուսապել ուրիշի երեղայի գենետիկ խնդիրներց :Եվ այսպիսով ինչու չդիմել ռիսկի ու տուն չբերել մի ուրիշի բալիկին:Բացի այդ ամեն պահ կանցնի երբ գրկեք նրան.........Արդեն կանհետանան "Բայցերը",իսկ երբ լսեք նրա փոքրիկ բերանից "Մամա"բառը կմոռանաք,որ որոշել էիք փոքրիկին պատմել ճշմարտությունը ու հավերժ կլռեք...............Միևնույն ժամանակ կունենք լիարժեք ու երջանիկ ընտանիք: